قطعی اینترنت یا قطعی روابط دیپلماتیک؟ | آیا خدمات ویزای سفارتخانههای اروپایی کنسل و پروازها لغو شدند؟
رویداد۲۴ | امیرحسین جعفری: رفتن اروپاییها از ایران سابقه طولانی دارد. هر زمان که مقداری اوضاع متلهب میشود، اروپاییها با چمدان آماده پشت درهای فرودگاه هستند. یک زمان مانند دوران ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی قهر میکنند و یک زمان هم مانند جنگ ۱۲ روزه و ایام مشابه از ترس یا تضاد سیاسی فرار میکنند. هرچند تحولات سفارتخانهها هرچند کوچک، دارای پیامهایی از آینده است. اخیراً نیز شنیده شد که برخی از سفرا و نیروهای سفارتخانهها ایران را ترک کردهاند. این چراغ را سفیر انگلستان روشن کرد و پشت بند آن اتریش هم اعلام کرد که تا اطلاع ثانوی ایران را ترک میکند؛ گزارشهایی به دست رویداد۲۴ رسیده که نشان میدهد باقی سفارتخانهها نیز وضعیت مشابهی دارند. VFS شرکت واسط ارائه ویزای شینگن برای اکثر کشورهای اروپایی در تهران، در اطلاعیه ای به همه متقاضیان اعلام کرده وقتهای آنها تا اطلاع ثانوی کنسل شده و باقی سفارت خانه های غیر عضو در این شرکت واسط هم مدعیاند که وضعیت اینترنت، مانع ارائه خدمات ویزا شده است. سفارت انگلستان نیز طی اطلاعیهای اعلام کرد که مرکز VAC جهت ارائه ویزا، موقتاً تعطیل است. کنار هم قرار دادن این پازلها نشان میدهد که اروپاییها تنشهای احتمالی در خاورمیانه را بیشتر از ایرانیها جدی گرفتهاند.
بشکار، کارشناس آژانسهای هواپیمایی، درباره این ادعا به رویداد۲۴ گفت: «کارگزاریها پاسخ میدهند اما مشکل اساسی اینجاست که به علت قطع اینترنت، پروندهای تشکیل نشده است. این کارگزاریها اعلام کردهاند که باید اینترنت جهانی وصل شود تا به کارشان ادامه دهند. با توجه به اینکه کارگزاریها در سفارتخانهها فعال هستند، مشخص است که نیروهای سفارتخانهها کماکان در محل کار حضور دارند.»
سخنگوی وزارت خارجه هفته گذشته اعلام کرد که سفارتخانهها تعطیل نشدهاند، بلکه به علت چالشهای اینترنت روند کاریشان کند شده است. از سوی دیگر برخی از سفارتخانهها نیز به علت تحولات چند هفته اخیر اعضای خود را از تهران خارج کردهاند.
با توجه به برخی حملات به سفارتخانههای ایران در اروپا و حمایت کشورهای اروپایی از معترضان ایرانی، به نظر میرسد سطح تنش دیپلماتیک بین ایران و اروپا افزایش یافته است. از سوی دیگر روانه شدن ماشین نظامی آمریکا به خاورمیانه نیز اروپاییها را مجبور به واکنش کرده است.
بیشتر بخوانید:
تاریخ ۴۰ ساله روابط ایران و اروپا/ چرا خصومت پایان نمییابد؟
ماجرای تعطیلی سفارتخانههای اروپایی در تهران چیست؟ | تهدید بیصدای ایران یا هراس از جنگی فراگیر؟
روایت ویزامتریک
ویزامتریک یکی از مجموعههای متصل به سفارتخانههای اروپایی از جمله ایتالیا، جهت ارائه ویزا است. طی تماس خبرنگار رویداد۲۴ با ویزامتریک ایتالیا، کارشناس این مجموعه در صحبتی کوتاه گفت: «سفارتخانهها فعال هستند. ما به علت مشکل اینترنت نمیتوانیم هیچ فعالیتی انجام دهیم. به همین علت فعالیت ارائه ویزا متوقف شده است.»
این کارشناس تاکید کرد که «بیش از این اجازه ارائه اطلاعات ندارد.»
VFS اسپانیا نیز در پاسخی مشابه به خبرنگار رویداد۲۴ گفت: «فعلا تا اطلاع ثانوی طبق اطلاع کنسول، پذیرش پرونده نداریم. طبق شنیدهها به علت دسترسی نداشتن به وبسایت، باید منتظر بمانید. روزانه تماس بگیرید تا از زمان تشکیل پرونده مطلع شوید.»
سوال اینجاست که آیا مشکل اینترنت است یا تحولات دیگری در سفارتخانهها رخ داده؟ گزارشهایی به دست رویداد۲۴ رسیده که نشان میدهد در روزهای ابتدایی قطع اینترنت، سفارتخانه نیز با مشکل مواجه شده بودند. یک منبع آگاه از سفارت یک کشور عربی در تهران به رویداد۲۴ گفته که در چند روز نخست قطع اینترنت، سفرای کشورهای عربی برای دسترسی به اینترنت در رزیدانس یکی سفرا جمع میشدند که به اینترنت دسترسی داشته است. اما به تدریج با ارائه دسترسیهای طبقاتی و ویژه به برخی نهادها، سفارتخانهها نیز به اینترنت بینالمللی متصل شده اند.
بنابراین آیا واقعا بخش کنسولی سفارتخانهها قادر به ارائه خدمات نیست؟ یا ماجرای دیگری در میان است؟
آن روی سکه
تا اینجای کار همه چیز عادی به نظر میرسد. سفارتخانهها به علت مشکلات اینترنت، اقدام به تشکیل پرونده برای ویزا نیستند! اما این ماجرا یک روی دیگر هم دارد. اگر کمی به اخبار جزئیتر نگاه کنیم، پازلهای جدیدی به این صحنه اضافه میشود. بر اساس اطلاعیههای منتشر شده، شرکت هواپیمایی لوفتهانزا تمامی پروازهایش را تا ۲۹ مارچ (۹ فروردین) لغو کرده است. هواپیمایی اتریش نیز تا ۲۹ مارچ پروازی به ایران ندارد و پروازهای شرکت هواپیمایی ترکیهای پگاسوس تا ۱۰ بهمن لغو شده است. تا لحظه نگارش این گزارش، تنها هواپیمایی امارات، ترکیش، آجت و قطری از بین شرکتهای هواپیمایی خارجی پروازهایشان را به ایران لغو نکرده اند.
این سطح از نگرانی شرکتهای هواپیمایی به خودی خود پیامهایی برای ایران دارد. هرچند تا این لحظه آسمان ایران باز است.
گزارشهای رسیده نشان می دهد در روزهای بسته شدن اینترنت و شدت گرفتن اعتراضات مردمی، جلسات مهمی بین مقامات وزارت خارجه ایران و مقامات امنیتی، با سفارتخانههای خارجی در ایران برگزار شده است. در این جلسات تهران چند پیام هشدارآمیز مهم برای میهمانان خود داشته است؛ پاسخ ایران به هرنوع حمله احتمالی آمریکا یا اسراییل، اینبار محدود نخواهد بود.
نشانههای این جلسات با سفرای کشورهای همسایه در رایزنیهای هفته گذشته آنها با دولت آمریکا روشن شد. گزارش رسانههای آمریکایی نشان میدهد چهارشنبه دو هفته پیش، آمریکا قصد داشته به ایران حمله کند اما چندین اتفاق مانع این حمله شده است؛ یکی از موانعی که واشنگتن پست هم به آن اشاره کرده، پیام کشورهای همسایه از جمله ترکیه، قطر و عربستان به ترامپ بوده است. واشنگتن پست نوشته: رهبران متحدان آمریکا در خاورمیانه نگران بودند که ایران در صورت حملهٔ آمریکا چگونه تلافی خواهد کرد.
به گفتهٔ چند مقام منطقهای، ایران به دولتهای حاشیهٔ خلیج فارس هشدار داده بود که تلافیاش این بار مانند دفعهٔ پیش «کالیبره و کنترلشده» نخواهد بود؛ پس از حملهٔ آمریکا به تأسیسات هستهای ایران در ژوئن، ایران قصدش را از قبل مخابره کرده بود و سپس حدود یک دوجین موشک به پایگاه هوایی العدید شلیک کرد. نگرانیهایی وجود داشت که نیروهای نیابتی ایران، از جمله حزبالله، حملات خود را آغاز کنند؛ خطری که بدون حضور یک گروه ضربت ناو هواپیمابر آمریکایی در منطقه جدیتر میشد.
گزارشهای رسیده نشان میدهد، همین جنس پیام به اروپاییها نیز مخابره شده است. مقامات وزارت خارجه و مقامات امنیتی ایران به سفرای کشورهای اروپایی در تهران هشدار داده اند که در صورت کارشکنی کشورهایشان و نقش داشتن آنها در هرگونه حمله آمریکا، «ایران هم دست بسته نیست». بر اساس شنیدهها آمریکا بخشی از تجهیزات برای حمله احتمالی به ایران را در کشورهای اروپایی مستقر کرده است. از نظر ایران این اقدام نوعی اعلام تخاصم رسمی در شرایط حساس کنونی است.
به نظر میرسد تعطیلی سفارتخانههای اروپایی را باید در چارچوب واکنش آنها به موضع جدید ایران و تحولات منطقه تحلیل کرد.
کسی تونست وصل بشه اینستاگرام 
